تبلیغات
جامعه شناسی - ماکس وبر
درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

نویسندگان

نظرسنجی

آمار وبلاگ

Admin Logo
themebox

ماکس وبر












۲۱ آوریل سال ۱۸۶۴ تولد ماکس وبر در « ارفوت » ، در « تورنیگه » . پدرش حقوقدان بود ، از خانواده ی صاحبان صنایع و تجار نساجی « وستفالی » ، وی در سال ۱۸۶۹ با خانواده اش به برلن آمد و عضو « دیت » شهری ، نماینده ی « دیت » پروس و نماینده ی « رایشتاک » شد . وی جزو گروه لیبرال های دست راستی تحت رهبری « بنیگس » از اهالی « هانور » بود . مادرش « هلن فالنشاین – وبر» زنی با فرهنگ بسیار بود و بشدت نگران مسائل مذهبی و اجتماعی . وی ، تا لحظه ی مرگش در ۱۹۱۹ با پسرش روابط فکری نزدیک داشت و آتش اشتیاق ایمان مذهبی را در نزد وی تیزتر می کرد . ماکس وبر ، در کودکی و نوجوانی اش ، اغلب روشنفکران و مردان سیاست مهم زمانه اش مانند « دیتلهی » « مومسن » ، « زیبل » ، « ترایچکه » ، « کاب » ، را در پذیرایی های پدر و مادرش ملاقات می کرد .

▪ ۱۸۸۲) ماکس وبر پس از گذراندن « آبی تور » ، تحصیلات عالی اش را در دانشگاه هیدلبرگ شروع کرد . وی که در دانشکده ی حقوق ثبت نام کرده بود . به تحصیل تاریخ ، اقتصاد ، فلسفه و الهیات هم پرداخت ، و ضمناً در تشریفات و دوئل های سازمان صنفی دانشجوئی خویش شرکت می کرد .

▪ ۱۸۸۳) پس از سه نیم سال تحصیلی در هیدلبرگ ، ماکس وبر برای انجام خدمت نظام به مدت یک سال ، نخست به عنوان سرباز ساده و سپس به عنوان افسر به استراسبورگ رفت ، وی بعدهانسبت به دوره ی افسری اش در ارتش امپراطوری احساس غرور بسیار می کرد .

▪ ۱۸۸۴) ماکس وبر تحصیلات خود را در دانشگاههای « برلن » و « گوتینگن » از سر می گیرد

▪ ۱۸۸۳) وبر نخستین امتحاتات حقوق را می گذارند .

▪ ۱۸۸۷ -۸۸) وبر در چندین مانور نظامی در « آلزاس » و پروش شرقی شرکت می کند . عضو « انجمن سیاست اجتماعی » که در برگیرنده دانشگاهیان با تمایلات اجتماعی گوناگون است می شود . این انجمن در سال ۱۸۷۲ توسط گ . شمولر تأسیس شده بود و زیر نفوذ « سوسیالیست های دانشگاهی » بود .

▪ ۱۸۸۹) ماکس وبر رساله ی دکترای حقوق اش را درباره ی تاریخ بنگاههای تجاری در قرون وسطی در برلن می گذارند . ایتالیائی و اسپانیایی را می آموزد . برای وکالت در دادگاه برلن ثبت نام می کند .

▪ ۱۸۹۰) امتحانات جدید حقوق – وبر بنابه در خواست « انجمن سیاست اجتماعی » پژوهشی را درباره ی وضع دهقانان پروس شرقی شروع می کند .

▪ ۱۸۹۱) نگارش تاریخ کشاورزی روم و معنای آن از نظر حقوق عمومی و خصوصی . وبر این رساله را برای احراز صلاحیت حقوق نوشته بود و برای دفاع از آن گفت و گویی با « مومس » داشت که منجر به اعطای شغلی به وی در دانشکده ی حقوق برلن شد . از این تاریخ وبر حرفه ی استادی دانشگاه را شروع می کند.

▪ ۱۸۹۲) وبر گزارشی درباره ی وضعیت کارگران روستائی در آلمان شرقی تسلیم می کند .

▪ ۱۸۹۳) ازدواج وبر با « ماریان شنیتگر » .

▪ ۱۸۹۴) وبر استاد اقتصاد سیاسی در دانشگاه « فریبورک » می شود نگارش : گرایشهای موجود در تحول وضعیت کارگران روستایی آلمان شرقی .

▪ ۱۸۹۵) مسافرت به اسکاتلند و ایرلند - شروع تدریس در « فریبورک » با کنفرانسی درباره ی « دولت ملی و سیاست اقتصادی» .

▪ ۱۸۹۶) پذیرش کرسی استادی در دانشگاه « هیدلبرگ » به دنبال باز نشسته شدن « نی » در انجا نگارش : علل اجتماعی انحطاط تمدن کهن

▪ ۱۸۹۷) یک بیماری عصبی شدید وبر را مجبور به ترک کار به مدت چهار سال می کند . وبر به ایتالیا ، « کرس » و « سوئیس » مسافرت می کند تا آرامشی باز یابد .

▪ ۱۸۹۹) وبر به میل خود از عضویت در « اتحادیه ی پان ژرمنیست » ها کناره می گیرد .

▪ ۱۹۰۲) وبر تدریس در هیدلبرگ را از سر می گیرد اما دیگر آن امکان زندگی دانشگاهی فعالی مانند گذشته را ندارد .

▪ ۱۹۰۳) بنیاد گذاری « آرشیو علوم اجتماعی و سیاست اجتماعی » با همکاری « ورنر سومبارت » .

▪ ۱۹۰۴) مسافرت به ایالات متحده برای شرکت در کنگره علوم اجتماعی در « سنت لوئیس » . زندگی در قاره ی جدید تأثیری شگرف بر وبر می نهد . در « سنت لوئیس » وبر کنفرانسی درباره سرمایه داری و جامعه ی روستایی در آلمان می دهد . در همین سال وبر بخش نخست اخلاق پروتستانی و روح سرمایه داری و نیز مقاله ی درباره ی « عینیت شناخت در علوم و سیاست اجتماعی » را منتشر می کند .

▪ ۱۹۰۵) انقلاب روسیه سبب جلب توجه وبر به مسائل امپراطوری تزایا می شود و وی برای مطالعه ی اسناد دست اول به آموزش زبان روسی می پردازد. انتشار بخش دوم اخلاق پروتستانی و روح سرمایه داری .

▪ ۱۹۰۶) انتشار وضعیت موکراسی بورژوائی در روسیه ؛ تحول روسیه به سوی حکومت مشروطه ی ظاهری ؛ مطالعاتی انتقادی در منطق علوم فرهنگ ، فرقه های پروتستانی و روح سرمایه داری .

▪ ۱۹۰۷) ثروتی به ارث وی می رسد و سبب می شود که وبر از کارهای دیگر دست کشیده تمام وقت خود را مصروف کار علمی اش کند .

▪ ۱۹۰۸) وبر به روانشناسی اجتماعی صنعت توجه پیدا می کند و دو مقاله در همین زمینه منتشر می کند . در سالن هیدلبرگ بیشتر دانشمندان آلمان معاصر خود را مانند” ویندلباند”،”یلی نک ” ، ” ترولچ” ، “نومان” ، “سومبارت” ، “زیمل”، “میشلز”،”تونیس”، پذیرا می شود و دانشگاهیان جوانی چون “گئورگ لوکاچ” . “لوئن اشتاین” را راهنمایی می کند . وی همچنین به سازمان دادن انجمن آلمانی جامعه شناسی می پردازد و دست به انتشار مجموعه ای از آثار علوم اجتماعی می زند .

▪ ۱۹۰۹) انتشار روابط تولید در کشاورزی عهد باستان ، شروع نگارش : جامعه و اقتصاد.

▪ ۱۹۱۰) در کنگره ی انجمن آلمانی جامعه شناسی و بر بر ضد ایدئولوژی نژادگرائی صریحاً موضع می گیرد .

▪ ۱۹۱۲) وبر از هیئت مدیره ی انجمن آلمانی جامعه شناسی به دلیل اختلاف نظر بر سر مسأله ی بیطرفی اخلاقی کنار می گیرد .

▪ ۱۹۱۳) انتشار : « مقاله ای در باب برخی مقولات جامعه شناسی تفهمی ».

▪ ۱۹۱۴) با شروع جنگ ماکس وبر تقاضای اعزام شدن به خدمت می کند . ولی تا پایان ۱۹۱۵ گروهی از بیمارستانهای مستقر در منطقه ی هیدلبرگ را اداره می کند .

▪ ۱۹۱۵) انتشار اخلاق اقتصادی مذاهب جهان ( « مقدمه » و « کنفوسیوس و تائو » .

▪ ۱۹۱۶-۱۷) انجام مأموریت های رسمی گوناگون در بروکسل ، وین و بودابست ؛ دست زدن به اقدامات متعدد به منظور متقاعد کردن رهبران آلمان به پرهیز از گسترش دامنه ی جنگ ، ضمن آنکه وبر رسالت آلمان را برای ورود به صحنه ی سیاست جهانی تصدیق کرده روسیه را مهمترین تهدید می داند .

انتشار فصولی از جامعه شناسی دین در ۱۹۱۶ شامل مباحث راجع به « هندوئیسم و بودیسم » و ۱۹۱۷ شامل « یهودیت قدیم »

▪ ۱۹۱۸) مسافرت به وین در ماه آوریل برای تدریس در دانشگاه. وبر در این دوره از کار دانشگاهی جامعه شناسی سیاسی و دینی خود را به عنوان « انتقادی مثبت از دریافت مادی تاریخ » عرضه می دارد .

زمستان همین سال دو کنفرانس در دانشگاه مونیخ می دهد : « شغل و مشی دانشمند » ، « شغل و مشی مرد سیاسی » .

پس از تسلیم آلمان ، وبر به عنوان کارشناس در هیأت نمایندگی آلمان در کاخ و ورسای کار می کند . انتشار « مقاله ای درباره ی بیطرفی اخلاقی در علوم جامعه شناسی و اقتصادی » .

▪ ۱۹۱۹) قبول کرسی تدریس در دانشگاه مونیخ به جای « برنتانو ». درس وی در سال تحصیلی ۲۰-۱۹۱۹ به « تاریخ اقتصادی عمومی » اختصاص می یابد و به همین عنوان در ۱۹۲۴ منتشر می شود . وبر ، که بدون شور و شوق به جمهوری گرائیده ، و در مونیخ شاهد دیکتاتوری انقلابی کورت ایزنر است ، به عضویت کمیسیونی در می آید که می بایست قانون اساسی و یمار را بنویسد . وبر به نگارش اقتصادی و جامعه که نخستین نمونه هایش در ۱۹۱۹ چاپ می شوند همچنان ادامه می دهد . با اینهمه کتاب مذکور نا تمام می ماند .

● ۱۴ ژوئن ۱۹۲۰ . مرگ و بر در مونیخ

▪ ۱۹۲۲) انتشار اقتصاد و جامعه توسط « ماریان وبر » چاپهای کاملتری از این کتاب بعدها در ۱۹۲۵ و ۱۹۵۶ منتشر شد .

● نظریات و اندیشه های وبر :

▪ جامعه شناسی وبر

▪ علم طبیعی، علم اجتماعی و ربط ارزشی

▪ نمونة آرمانی « وبر »

▪ علیت

▪ انواع اقتدار

▪ کارکرد افکار

▪ طبق ، منزلت و قدرت

▪ دیوانسالاری

▪ عقلایی شدن و افسون زدایی

● جامعه شناسی وبر :

▪ کنش اجتماعی در جامعه نوین غرب:

● فرق وبر و جامعه شناسان دیگر در تحلیل جامعه غرب:

ماکس وبر جامعه شناسی را علم فراگیر کنش اجتماعی می دانست. او به خاطر تأکید تحلیلی بر کنشگران فردی، از بسیاری از پیشینیان متفاوت بود، زیرا که تحلیل جامعه شناختی آن ها بیشتر بر صورت های ساختاری- اجتماعی مبتنی بود. اسپنسر بیشتر به قضیه تکامل هیئت اجتماعی در مقایسه با ارگانیسم فردی پرداخته بود. علاقه اصلی دورکیم معطوف به تنظیم های اجتماعی ای بود که انسجام ساختارهای اجتماعی را حفظ می کنند. مارکس در تحلیل های اجتماعی اش، بیشتر به کشمکش های طبقات اجتماعی در چهارچوب ساختارهای اجتماعی و روابط تولیدی می پرداخت. اما وبر بر خلاف همه این ها، تاکید اصلی اش متوجه معانی ذهنی ای است که انسان ها کنشگر به کنش های شان نسبت می دهند و جهت گیری های متقابل این کنش ها را در چهارچوب زمینه های تاریخی-اجتماعی، مورد بررسی قرار میدهد. وبر می گفت که رفتاری که از یک چنین معنایی بویی نبرده باشد در خارج از پهنه جامعه شناسی جای می گیرد.

● انواع کنش اجتماعی

در جامعه شناسی وبر چهار نوع کنش اجتماعی باز شناخته شده اند. انسان ها می توانند به یک کنش غایتمندانه یا هدفداری دست یازند؛ کنش معقولانه آن ها می تواند معطوف به ارزش باشد؛ آن ها ممکن است به انگیزش های عاطفی یا احساسی عمل کنند و سرانجام این که انسان ها ممکن است دست به یک کنش سنتی زنند.

معقولیت غایتمندانه که هم هدف و هم وسایل آن معقولانه برگزیده می شوند، در کار آن مهندسی نمودار است که با کارآترین فن ارتباط وسایل به اهداف، پلی را می سازد.

معقولیت معطوف به ارزش، در تلاش برای تحقق یک هدف ذاتی نمایان می شود، هدفی که به خودی خود معقول نیست- مانند دستیابی به رستگاری- اما می تواند با وسایل معقول پیگیری شود- مانند رفتار کسانی که در خدمت مذهبی یک فرقه بنیادگرا کار می کنند.

سرانجام این که کنش سنتی به راهنمایی عادات مرسوم فکری و با اتکاء بر « گذشته ازلی» انجام می گیرد؛ نمونه این رفتار در هر یک از مجامع کلیمیان درست آیین دیده می شود.

این طبقه بندی از انوع کنش ها از دو جهت به کار وبر می خورد، زیرا که از یک سوی به وبر اجازه می دهد که به تمایزهای سنخ شناختی خویش دست یابد مانند تمایز انواع اقتدار، و از سوی دیگر مبنایی را برای او فراهم می سازد تا مسیر تحول تاریخی غرب را بر آن مبنا مورد بررسی قرار دهد.

ریمون آرون حق دارد که کار وبر را بسان « نمونه یک نوع جامعه شناسی هم تاریخی و هم دستگاهمند» می انگارد.

● کنش اجتماعی در جامعه نوین غرب:

وبر بیشتر به جامعه نوین غرب پرداخته بود، یعنی همان جامعه ای که به نظر او، رفتار افراد آن هر چه بیشتر تحت سلطه معقولیت هدفدار در آمده است، حال آنکه در دوران پیش از این، رفتار انسان ها برانگیخته سنت، محبت یا معقولیت معطوف به ارزش بود. بررسی هایی که وبر از جوامع غیر غربی کرده بود، بیشتر برای روشن تر ساختن این تحول شاخص غرب طراحی شده بودند.

کارل مانهایم این قضیه را به خوبی مطرح می سازد، زمانی که می گوید « کل کار ماکس وبر بر محور این پرسش دور می زند که کدامیک از عوامل اجتماعی، معقولیت تمدن غرب را پدید آورده اند». وبر استدلال می کرد که در جامعه نوین، چه در پهنه سیاست یا اقتصاد و چه در قلمرو قانون و حتی در روابط متقابل شخصی، روش کارآی کاربرد وسایل متناسب با اهداف، مسلط شده و جانشین محرک های دیگر کنش اجتماعی گشته است.

● فرق وبر و جامعه شناسان دیگر در تحلیل جامعه غرب:

نظریه پردازان پیش از وبر می کوشیدند که گرایش های تاریخی یا تکاملی عمده جامعه غربی را بر حسب ساختارهای اجتماعی در نظر گیرند؛ برای مثال، مفهوم مورد نظر تونیس، مستلزم تغییر جهت از اجتماع به تجمع غایتمند بود. مفهوم مین تغییر از جامعه مبتنی بر منزلت به جامعه مبتنی بر قرارداد را پیش کشیده بود و برداشت امیل دورکیم، مبتنی بر حرکت از همبستگی مکانیکی به همبستگی ارگانیک بود. اما وبر در همین مورد پیشنهاد کرده بود که نشانه های بازر و اساسی انسان نوین غربی را باید بر حسب دگرگونی های چشمگیر در موقعیت تاریخی و اجتماعی. وبر که نمی خواست خود را به هرگونه تفسیر « مادی اندیشانه» یا « ایدآلیستی» تاریخ پایبند سازد، واحد نهایی تحلیل خود را همان شخص کنشگر عینی می دانست.

جامعه شناسی تفسیری، فرد و کنش او را به عنوان واحد اساسی و اتم خود در نظر می گیرد… فرد بالاترین حد و تنها حامل رفتار معنی دار است…….. مفاهیمی چون دولت، « تجمع، فئودالیسم و نظایر آن، مقولات خاصی از کنش متقابل انسانی را مشخص می سازند. از همین روی، وظیفه جامعه شناسی، تقلیل این مفاهیم به کنش « قابل فهم» است که بدون استثناء در مورد کنش های یکایک افراد بشر صادق است.

تأکید وبر بر جهتگیری های متقابل کنشگران اجتماعی و انگیزه های « قابل فهم» کنش های آن ها، از ملاحظات روش شناختی ای مایه می گیرد که رهیافت او را از آن دیگران متمایز می سازند.

● فایده نمونه آرمانی

وبر برای گریز از رهیافت منفرد کننده و جزیی بینانه Geristeswissenschaft آلمانی و تاریخ گرایی، یک ابزار مفهومی کلیدی را با عنوان نمونه آرمانی ساخته و پرداخته کرد. در اینجا باید یادآور شویم که وبر بر این باور بود که هیچ نظام علمی ای نیست که بتواند تمامی واقعیت های عینی را بازتولید کند و نیز هیچ دستگاه مفهومی ای نیست که بتواند دباره تنوع بی پایان پدیده های جزیی جان کلام را بگوید. همه علوم به گزینش و تجرید نیاز دارند. با این همه، یک دانشمند ممکن است در هنگام گزینش دستگاه مفهومی اش نیاز دارند. با این همه یک دانشمند ممکن است در هنگام گزینش دستگاه مفهومی اش دجار سردرگمی شود؛ زیرا زمانی که با مفاهیمی بسیار کلی اقتصاد یا دین می پردازد- احتمالاً باید اختصاصی ترین جنبه های پدیده های پدیده های مورد بررسی اش را ندیده گیرد؛ از سوی دیگر، زمانی که به مفهوم پردازی های مرسوم یک تاریخ نگار متوسل می شود و پدیده مورد بحث را در جزئیت آن می بیند، دیگر مجالی برای مقایسه پدیده های مرتبط برایش باقی نمی ماند. مفهوم نمونه آرمانی برای رهایی از این سردرگمی ساخته شده است .

● نمونه آرمانی چیست؟

نمونه آرمانی یک ساختار تحلیلی است که کار یک گز زمین پیمایی را برای یک محقق انجام میدهد. او با این وسیله می تواند همانندی ها و انحراف ها را در موارد عینی تشخیص دهد. این مفهوم برای بررسی مقایسه ای یک روش بنیادی فراهم می سازد. « یک نمونه آرمانی را با تشدید یکجانبه یک یا چند دیدگاه و با ترکیب پدیده های عینی و منفردی ساخته می شود که در واقع بسیار پراکنده و جدا از هم اند و کم و بیش حضور دارند و گهگاه غایب اند و بر حسب همان دیدگاه های یکجانبه تشدید شده، به صورت یک ساختار تحلیلی یکپارچه سامان می گیرند». نمونه آرمانی به آرمان های اخلاقی راجع نیست، چرا که می توان یک نمونه آرمانی هم از یک عشرتکده و هم از یک نمازخانه به دست داد. مراد وبر از این مفهوم، میانگین های آماری نیز نبود .

▪ مثال:

پروتستان های معمولی در یک ناحیه معین یا در یک زمان مشخص ،ممکن است با پروتستان های آرمانی نمونه یکسره متفاوت باشند . نمونه آرمانی مستلزم تشدید روش های نوعی رفتار است . بسیاری از نمونه های آرمانی وبر به جمعیت ها بیشتر راجع اند تا کنش های اجتماعی افراد ، اما روابط اجتماعی در درون این جمعیت ها بر این احتمال مبتنی اند که کنشگران ترکیب کننده این جمعیت ها به کنش های اجتماعی مورد انتظار مبادرت خواهند ورزید . یک نمونة آرمانی با واقعیت عینی هرگز مطابقت ندارد ، بلکه همیشه دست کم یک گام از آن دور است .این نمونه بر پایة برخی از عناصر واقعیت ساخته می شود و یک کل منطقاً دقیق ومنسجمی را می سازد که هرگز نمی توان آن را در واقعیت پیدا کرد . تجسم تجربی و تمام عیار اخلاق پروتستانی یا « رهبری فرهنمند » و یا « پیامبر نمونه » هرگز رخ نداده است .

● نمونه آرمانی از پروتستان و کاتولیک

با یک نمونه آرمانی می توان فرضیاتی را بر ساخت و سپس آن ها را به شریطی مرتبط نمود که پدیده یا رویداد مورد بحث را برجستگی بخشیده اند و یا به پیامدهایی متصل ساخت که به دنبال این پدیده ظاهر می شوند . برای مثال ، اگر خواسته باشیم که ریشه های مذهبی سرمایه داری نوین را بررسی کنیم ،بهتر است نمونه آرمانی یک پروتستان را بر مبنای ویژگی های شاخص پروتستان های مستقل و متعصبی بسازیم که در دوره اصلاحات مذهبی اروپا پدیدار شده بودند . با ساختن این نمونه در موقعیتی خواهیم بود که به گونه ای تجربی تعیین کنیم که رفتار عینی پروتستان ها در انگلستان سدة هفدهم چقدر به آن نمونه نزدیک بود و از چه جنبه هایی از آن دور افتاده بود .

این نمونه همچنین به ما اجازه می دهد که میان رفتار کسانی که از هیئت های مذهبی کاتولیک هواداری می کردند و رفتار آن هایی که از مجامع پروتستان پیروی می کردند تفاوت قایل شویم؛ و سرانجام می توانیم در مورد ربط های پروتستانتیسم با پیدایش سرمایه داری نوین ( البته بر جسب نمونة آرمانی آن ها ) ، همبستگی ها و نسبت های علی برقرار کنیم . به گفته ژولین فروند ، _ نمونة آرمانی با وجود غیر واقعی بودن این خاصیت را دارد که ما را به یک ابزار مفهومی مجهز می سازد . همان ابزاری که با آن می توانیم تحول واقعی را اندازه گیری کنیم و مهمترین عناصر واقعیت تجربی را روشن سازیم_ .

انواع نمونه آرمانی وبر

سه نوع نمونه آرمانی وبر ، با سطح تجریدشان از یکدیگر بازشناخته می شوند .

_نخستین نمونة آرمانی ریشه در ویژگی های تاریخی_ دارد ،مانند نمونه های « شهر غربی » ، « اخلاق پروتستانی » یا « سرمایه داری نوین » . این ویژگی ها به پدیده هایی راجع اند که تنها در دوران تاریخی خاص و حوزه های مشخص فرهنگی نمایان می شوند.

نمونة نوع دوم ، عناصر انتزاعی واقعیت اجتماعی را در بر می گیرد – مانند مفاهیمی چون دیوانسالاری » و فئودالیسم - که ممکن است در انواع زمینه های تاریخی و فرهنگی پیدا شوند.

سرانجام ، سومین نوع نمونة آرمانی همان است که ریمون آرون آن را « بازسازی عقلایی یک نوع رفتار خاص » خوانده است . به نظر وبر ، همه قضایای نظریة اقتصادی در این مقوله جای می گیرند ؛ زیرا این قضایا به شیوه هایی راجع اند که انسان ها به انگیزه های صرفاً اقتصادی و به عنوان انسان های اقتصادی محض ، در رفتارشان به آن شیوه ها عمل می کنند .

● علیت :

▪ علیت بر حسب احتمال

▪ احتمال

▪ جهت تاریخی و جهت جامعه شناختی علیت وبر

● علیت بر حسب احتمال

گهگاه چنین اظهار نظر می شود که وبر در همسازی با سنت اید آلیستی آلمان ،مفهوم علیت را در امور انسانی رد کرده بود این نظریه به هیچ روی درست نیست. وبر هم به علیت تاریخی و هم به علیت جامعه شناختی سخت باور داشت ، اما علیت را بر حسب احتمال در نظر می گرفت وهمین امر بود که کژ فهمی هایی را در مورد او به بار آورده است .

به هر روی ، تأکید او بر تصادف یا احتمال ،هیچ ربطی به پشتیبانی از ارادة آزاد یا پیش بینی ناپذیری رفتار بشری ندارد . برای مثال وبر چنین برهان می آورد که کنش انسانی تنها در مورد دیوانگان به راستی پیش بینی ناپذیر است ،حال آن که ما برای آن کنش های معقولانه ای که آگاهانه انجام می دهیم ، بالاترین درجة احساس آزادی تجربی را قایلیم این حس آزادی ذهنی بی آن که ریشه در پیش بینی ناپذیری و نابخردانگی داشته باشد،دقیقاً از موقعیت هایی سرچشمه می گیرد که می توان آن ها را معقولانه پیش بینی کرد و تحت تسلط در آورد.

از این روی ،مفهوم احتمال یا تصادف وبر بر پایة یک نوع فلسفه مابعدطبیعی مبتنی بر ارادة آزاد استوار نیست ، بلکه از شناخت او از دشواری های استقرار روابط علی تام و همه جانبه مایه می گیرد . به نظر وبر ،یقین تجربی عینی در تحقیق اجتماعی ، بس دست نیافتنی است . او چنین نتیجه می گیرد که بهترین کاری که یک محقق می تواند انجام دهد ، این است که انواع زنجیره های علی ای را که می توانند به تعیین ماهیت موضوع مورد بررسی کمک کنند ،دنبال نماید .

● احتمال

زمانی که وبر مفهوم احتمال را در عبارات توضیحی اش به کار می برد – برای مثال در توضیح این که یک رابطه موجود تا زمانی خواهد بود که احتمال آن وجود داشته باشد که از یک هنجار رفتاری همچنان پیروی خواهد شد – یک چنین ملاحظاتی را در نظر دارد در اینجا احتمال به این معنی در نظر گرفته می شود که انسان ها در یک زمینة اجتماعی مشخص ،به احتمال زیاد رفتارشان را بر حسب چشمداشت های هنجارهای اجتماعی جهت خواهند داد . اما این امر همیشه محتمل است و هرگز قطعی نیست ،زیرا باید این نکته را نیز در نظر داشت که در مورد برخی از کنشگران ،زنجیرههای علیتی که به روابط منحصر به فرد آن ها اختصاص دارند ،ممکن است آن ها را از احتمال مورد انتظار دور سازند .

● جهت تاریخی و جهت جامعه شناختی علیت وبر

بهتر است میان دو جهتی که نظر علیت وبر به خود می گیرد – جهت تاریخی و جهت جامعه شناختی – تمایز قایل شویم . _علیت تاریخی_ شرایط منحصر به فردی را تعیین می کند که پدیدآورنده یک رویداد تاریخی اند . علیت جامعه شناختی میان دو پدیده رابطة منظمی برقرار می کند ،رابطه ای که لازم نیست شکل قضیة « الف ، ب را ناگزیر ناپذیر می سازد » را به خود گیرد . بلکه می تواند صورت « الف برای ب خوشایند تر است » را داشته باشد . علیت تاریخی در صدد پاسخ به این پرسش است : علت های انقلاب بلشویکی چیستند؟

علیت جامعه شناختی در جستجوی علت های اقتصادی ،جمعیت شناسی و بویژه علل اجتماعی همة انقلاب ها است و می خواهد علل نمونه های آرمانی خاص انقلاب ها را پیدا کند .وبر یادآور شده بود که کار جستجوی علل تاریخی ،بر اثر آنچه که تجارب ذهنی اش می خوانند ،آسانتر شده است .

▪ مثال

وقتی می شنویم که شلیک دو گلوله در برلین به سال ۱۸۴۸ ، انقلاب ۱۸۴۸ آلمان را آغاز کرد ، باید بپرسیم که اگر این گلوله ها شلیک نمی شدند ،آیا باز هم این انقلاب رخ می داد؟ اگر به این نتیجه برسیم که این انقلاب بدون شلیک این گلوله ها نیز به هر صورت رخ می داد ، پس باید این گلوله ها را به عنوان علل انقلابی که پس از شلیک این گلوله ها رخ داد ، حذف کنیم .

اگر در ذهن ما این پرسش مطرح شود که شاید نبردماراتون علت عمده تحول بعدی تمدن هلنی بوده باشد ، در همان زمان ،تجربة ذهنی تسلط ایرانیان بر یونانیان نیز باید برای ما مطرح شده باشد . یک چنین تجربه ای به ما چنین حکم خواهد کرد که اگر آتنی ها نبرد ماراتون را می باختند ، یونان تحت تسلط ایران می بایست جامعه ای اساساً متفاوت با یونان پیش از این نبرد بوده باشد . پس ما می توانیم بر پایة احتمال به این نتیجه رسیم که نبرد ماراتون با تضمین استقلال دولتشهرهای پونان ، در واقع عامل عمده ای در تحول بعدی تمدن یونانی بود.

ـ نتیجه مثال

ارزیابی اهمیت یک واقعیت تاریخی با طرح این پرسش آغاز می شود که اگر این واقعیت از مجموعة عوامل تعیین کننده در موضوع مورد بررسی حذف می شد و یا در صورت تغییر مسیر این واقعیت ،آیا بر حسب قواعد کلی تجربی ، مسیر رویدادها می توانست از نظر خصوصیات تعیین کننده جهت متفاوتی به خود گیرد .

وبر استدلال می کند که علیت جامعه شناختی مستلزم عملکرد در یک چهار چوب احتمالی است . برای مثال ،این نوع تعمیم می کوشد تا اثبات کند که پیدایش سرمایه داری به یک نوع شخصیت خاصی نیاز دارد که با مواعظ روحانیون کالونیست شکل گرفته باشد .

دلیل این قضیه زمانی به دست می آید که از طریق تجربة ذهنی یا بررسی تطبیقی در فرهنگ های دیگر اثبات شده باشد که سرمایه داری نوین نمی توانست بدون وجود چنین شخصیت هایی تحول یافته باشد . پس کالونیسم را باید گر چه نه به عنوان تنها علت ، دست کم به عنوان یکی از علت های پیدایش سرمایه داری در نظر گرفت .

این مثال ما را متوجه این واقعیت می سازد که بازاندیشی های روش شناختی وبر همچون ابزاری در بررسی های اساسی اش به کار آمدند با این همه ،او روش شناسی را برای نفس روش شناختی نمی خواست ، بلکه مانند بسیاری از دانشمندان دیگر ، همیشه از اصول روش شناختی خودش پیروی نمی کرد . او با وجود تأکید نومینالیستی اش بر شخص کنشگر به عنوان واحد تحلیل ، نظریه ای درباره قشر بندی اجتماعی به پیش کشید که بیشتر بر پایة تبیین های ساختاری استوار است تا نظریة ذهنی تمایزهای طبقاتی .



نوشته شده توسط :mohammad jef
جمعه 8 مرداد 1389-11:21 ق.ظ
نظرات() 

draov25
یکشنبه 3 شهریور 1398 06:50 ق.ظ
iw57w8p genetic viagra <a href="http://sildenapharmacy.com/">viagra generic</a> generic viarga [url=http://sildenapharmacy.com/]Sildenafil[/url]
gyanielvtroth
چهارشنبه 12 تیر 1398 04:27 ق.ظ
upfwykhqfwwf viagra professional [url=http://northwestpharmacyph.com/]canada pharmacy[/url] best price on cialis 5mg <a href="http://northwestpharmacyph.com/">genetit viagra canada</a>
how does viagra work
fdanielebfvop
سه شنبه 4 تیر 1398 09:33 ب.ظ
azhmebhvsrsa free viagra pills [url=http://canadaviagravscialis.com/]purchase brand name cialis from canada[/url] best price for generic cialis <a href="http://viagracanadacialis.com/">canadian drugs phiser viagra</a>
http://hoobalou.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 02:56 ق.ظ

Nicely put. Kudos.
cost of cialis per pill purchase once a day cialis cialis daily new zealand cialis australian price cialis y deporte generic low dose cialis cialis professional from usa cialis tablets for sale buy cialis sample pack cialis coupons printable
wow cialis 20
یکشنبه 2 تیر 1398 11:02 ق.ظ

Thanks. A good amount of information.

cialis 5mg prix deutschland cialis online chinese cialis 50 mg cialis 5 mg buy only now cialis 20 mg cialis lilly tadalafi price cialis per pill american pharmacy cialis click now cialis from canada viagra cialis levitra
http://dantpesquatt.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 08:23 ب.ظ

Cheers. A lot of info!

cialis side effects dangers sialis purchase once a day cialis wow cialis tadalafil 100mg cialis for bph cialis generico online preis cialis 20mg schweiz cialis 5mg get cheap cialis achat cialis en itali
Cialis 20 mg
شنبه 1 تیر 1398 03:27 ق.ظ

Nicely put. With thanks!
cialis 20mg preis cf rx cialis para comprar cialis sans ordonnance cialis per paypa look here cialis cheap canada cost of cialis cvs precios de cialis generico only now cialis 20 mg low cost cialis 20mg cialis 20mg preis cf
http://amsalte.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 06:49 ب.ظ

Thanks a lot! Terrific stuff!
cialis prezzo al pubblico 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis y deporte we like it cialis soft gel cialis patent expiration comprar cialis 10 espa241a cialis prices in england cialis 20 mg best price cialis for sale south africa cialis 5 mg funziona
Cialis online
پنجشنبه 30 خرداد 1398 12:29 ق.ظ

Fantastic write ups. With thanks!
cialis tablets usa cialis online cialis generique how do cialis pills work online prescriptions cialis deutschland cialis online only now cialis for sale in us tarif cialis france purchasing cialis on the internet 200 cialis coupon
cialis on line
چهارشنبه 29 خرداد 1398 07:46 ق.ظ

You've made your stand very well!.
are there generic cialis tadalafil 10 mg cialis super kamagra wow cialis tadalafil 100mg how much does a cialis cost acquisto online cialis generic cialis at the pharmacy cialis wir preise are there generic cialis cialis online nederland
venta cialis en espaa
سه شنبه 28 خرداد 1398 09:21 ق.ظ

Nicely put, With thanks!
weblink price cialis cialis farmacias guadalajara safe dosage for cialis prix cialis once a da cialis 20 mg tadalafil side effects of cialis cialis price in bangalore brand cialis generic cialis italia gratis
http://okdinso.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 06:14 ب.ظ

You said this really well.
price cialis wal mart pharmacy cialis for sale south africa cialis 5 mg purchase once a day cialis we recommend cialis best buy costo in farmacia cialis buy cialis online legal cialis rckenschmerzen cialis 20mg prix en pharmacie cialis soft tabs for sale
http://coquadgent.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 01:40 ب.ظ

Nicely put, Appreciate it!
discount cialis cialis ahumada prix cialis once a da cialis kamagra levitra sialis cialis authentique suisse costo in farmacia cialis buying brand cialis online cialis generic availability viagra or cialis
Cialis generic
شنبه 25 خرداد 1398 11:28 ب.ظ

Amazing stuff. Many thanks.
we like it safe cheap cialis cialis vs viagra rx cialis para comprar cialis 20mg prix en pharmacie cialis generique 5 mg cialis y deporte we choice free trial of cialis cialis en 24 hora free cialis cialis for sale south africa
buying brand cialis online
شنبه 25 خرداد 1398 09:34 ق.ظ

Thank you, A lot of material.

cialis 5mg cialis canada on line cialis 5 effetti collaterali prix cialis once a da generic cialis tadalafil cialis 50 mg soft tab cialis coupon american pharmacy cialis bulk cialis cialis soft tabs for sale
http://vamabact.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 04:59 ق.ظ

Truly all kinds of great information.
we choice free trial of cialis cialis ahumada compare prices cialis uk cialis alternative click here to buy cialis buy online cialis 5mg cialis in sconto cialis kaufen wo cialis flussig cialis price in bangalore
http://abtragig.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 02:49 ب.ظ

You actually suggested that very well!
buy cheap cialis in uk wow cialis 20 dose size of cialis side effects for cialis cialis patent expiration how to buy cialis online usa cialis dose 30mg cialis prezzo in linea basso cilas cialis generique 5 mg
http://trilchasa.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 01:19 ق.ظ

Whoa a good deal of excellent info!
non 5 mg cialis generici free cialis tadalafil tablets generic cialis cialis cost where cheapest cialis cialis professional yohimbe acquistare cialis internet ou trouver cialis sur le net cialis dosage
onanielucstjr
پنجشنبه 23 خرداد 1398 01:10 ق.ظ
hdobvsfgxexw viagra information <a href=http://northwestpharmacyc.com/>cheap viagra uk</a> buying cialis in canada <a href="http://northwestpharmacyc.com/">viagra online without prescription canada</a>
viagra canadian
cialisvie.com
سه شنبه 21 خرداد 1398 05:15 ق.ظ

Good info. Kudos.
price cialis wal mart pharmacy rezeptfrei cialis apotheke cialis prices in england cialis coupons printable miglior cialis generico tesco price cialis prices for cialis 50mg enter site very cheap cialis ou acheter du cialis pas cher buying brand cialis online
http://cialisvie.com/
یکشنبه 19 خرداد 1398 11:57 ب.ظ

Awesome material. With thanks!
prices for cialis 50mg cialis from canada price cialis wal mart pharmacy overnight cialis tadalafil generic cialis tadalafil cialis pills in singapore cialis 10 doctissimo tadalafil 20mg buy cialis cheap 10 mg legalidad de comprar cialis
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 06:06 ب.ظ

Information effectively taken!.
cialis dosage recommendations cialis tadalafil online can i take cialis and ecstasy cialis therapie 40 mg cialis what if i take can i take cialis and ecstasy ou acheter du cialis pas cher generic cialis in vietnam cialis 5 mg effetti collateral cialis 5mg billiger
http://www.gem86.com/en/transport-contact
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 06:55 ق.ظ
生産したブランドコピー品が綺麗で、品質がよいです。そして、アフターサービスも良いです。当店は正規品と同等
http://www.vrnfolk.ru/node/585
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 06:54 ق.ظ
スーパーコピーブランド激安販売ブランドコピー通販店,スーパーコピーブランド激安優良店スーパーコピーブランド
https://www.wiegersmadrachten.nl/mvo/
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 06:53 ق.ظ
弊店はロレックススーパーコピー等の最高級スーパーコピー時計の直営店です。
buy cheap cialis on line
جمعه 16 آذر 1397 03:19 ب.ظ

This is nicely put! .
cheap cialis how do cialis pills work cialis cost cialis 5 effetti collaterali can i take cialis and ecstasy cialis et insomni venta de cialis canada cialis super acti generic cialis in vietnam cialis online
Generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 08:15 ب.ظ

Really many of great advice.
cialis name brand cheap cialis super acti cialis prices click here to buy cialis acquistare cialis internet canadian drugs generic cialis cialis generico try it no rx cialis cialis 20mg prix en pharmacie cialis 5 mg buy
buy cialis uk
پنجشنبه 15 آذر 1397 12:43 ق.ظ

Thanks a lot. Plenty of tips!

acquistare cialis internet achat cialis en europe price cialis best cialis mit grapefruitsaft we recommend cialis best buy how does cialis work cialis price thailand cialis 20mg enter site very cheap cialis cialis ahumada
Buy cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:39 ق.ظ

Thanks a lot. Lots of stuff!

cialis professional from usa we like it cialis price cialis price in bangalore cialis pas cher paris generic cialis soft gels tadalafil 10 mg cialis efficacit miglior cialis generico cialis vs viagra cialis e hiv
buy cialis germany
سه شنبه 13 آذر 1397 09:05 ب.ظ

Truly quite a lot of valuable information!
cialis generic tadalafil buy cialis generico deutschland cialis online cialis generico online does cialis cause gout cialis 5 mg funziona cialis 20 mg cut in half cialis 20mg prix en pharmacie buy brand cialis cheap cialis tablets australia
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر






نمایش نظرات 1 تا 30